Sassoli: «Η Ευρώπη πρέπει να έχει σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες της 
 

Ομιλία του David Sassoli, Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 16 Δεκεμβρίου 2021

Κυρίες και κύριοι,

 

Θα ήθελα να χρησιμοποιήσω αυτή τη σύντομη ομιλία για να μοιραστώ μαζί σας τις εντυπώσεις μου και τις εντυπώσεις του Κοινοβουλίου όσον αφορά τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας έως το τέλος της θητείας μας, τώρα που βρισκόμαστε στα μισά της διαδρομής και που έχουμε ακόμη να διανύσουμε άλλο τόσο δρόμο.

Η πανδημία δεν υποχωρεί, η έξοδος από το τούνελ εξακολουθεί να απομακρύνεται, και αργούμε να δούμε τις προόδους τις οποίες χρειάζεται η Ένωση, το ευρωπαϊκό εγχείρημα ελπίδας στο οποίο προσβλέπουν όλοι οι Ευρωπαίοι συμπολίτες μας. Φυσικά, έχουμε φιλόδοξα σχέδια για την Ευρώπη μας, είναι στο τραπέζι από την έναρξη της κοινοβουλευτικής περιόδου και τα προωθούμε συστηματικά, αλλάζοντας τα πράγματα, επιτυγχάνοντας συναίνεση μεταξύ μας, με λίγα λόγια προχωρώντας μπροστά και υπερβαίνοντας τις διαφορές μας. Βεβαίως, η Πράσινη Συμφωνία, η ψηφιακή μετάβαση, μια ισχυρότερη και πιο δημοκρατική Ευρώπη, η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης, αποτελούν ισχυρά και αναγκαία εγχειρήματα τα οποία προωθεί η Ευρώπη, και πρέπει να επιτύχουμε για λόγους εντιμότητας έναντι των πολιτών μας.

Ωστόσο, η Ευρώπη χρειάζεται επίσης, και πάνω απ’ όλα, ένα νέο σχέδιο ελπίδας, ένα σχέδιο που να μας ενώνει όλους, ένα σχέδιο που μπορεί να ενσαρκώσει την Ένωσή μας, τις αξίες μας και τον πολιτισμό μας, ένα σχέδιο του οποίου την αναγκαιότητα να κατανοούν όλοι οι Ευρωπαίοι, ένα σχέδιο το οποίο να μπορεί να μας ενώσει. 

Θεωρώ ότι αυτό το σχέδιο μπορεί να οικοδομηθεί γύρω από τρεις ισχυρούς άξονες, γύρω από μια τριπλή επιθυμία για την Ευρώπη, την οποία συμμερίζονται ομόφωνα όλοι οι Ευρωπαίοι: την επιθυμία για μια Ευρώπη που καινοτομεί, μια Ευρώπη που προστατεύει, μια Ευρώπη που ακτινοβολεί. 

 

Πρώτα απ' όλα, μια Ευρώπη που καινοτομεί

Η καινοτομία για την οποία γίνεται λόγος δεν είναι μόνο η τεχνολογική καινοτομία, η οποία ωστόσο είναι εξαιρετικά απαραίτητη για την οικονομία μας. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια καινοτομία σε όλους τους τομείς, ένα ανανεωμένο αίσθημα δημιουργικότητας, για τα θεσμικά μας όργανα, για τις πολιτικές μας, για τους τρόπους δράσης μας, ακόμη και για τον τρόπο ζωής μας, καθώς αυτό είναι που επιτάσσει η οικολογική μετάβαση.

Σκοπός της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης είναι να μας βοηθήσει να εξεύρουμε πιθανούς τρόπους καινοτομίας, προκειμένου να αναδημιουργηθεί η αίσθηση ενός εγχειρήματος με το οποίο να μπορούν να ταυτιστούν όλοι οι Ευρωπαίοι.  Όπως γνωρίζετε, η Διάσκεψη βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε πλήρη εξέλιξη· σύντομα θα έλθει η στιγμή που θα εξαχθούν τα πρώτα συμπεράσματα. Το λέω με σθένος: δεν θα μπορέσουμε να αποποιηθούμε των ευθυνών μας, όταν έλθει η στιγμή να περάσουμε από τα λόγια στις πράξεις, από τις ευχές στα έργα, από τις ιδέες στη συγκεκριμένη υλοποίησή τους.

Θα πρέπει να καινοτομήσουμε σε όλους τους τομείς!

Στον θεσμικό τομέα βεβαίως. Η Ένωσή μας είναι ατελής, βρίσκεται ακόμη εν τω γίγνεσθαι. Το Κοινοβούλιο έχει υποβάλει εδώ και καιρό συγκεκριμένη πρόταση για να καταστούν τα θεσμικά μας όργανα πιο δημοκρατικά, πιο ισχυρά και πιο καινοτόμα, μέσω του δικαιώματος νομοθετικής πρωτοβουλίας.

Θα πρέπει να καινοτομήσουμε στον νομοθετικό τομέα. Η Ένωσή μας πρέπει να είναι η πρώτη που θα θεσπίσει πρότυπα σε τομείς που τραβούν σήμερα την προσοχή ολόκληρου του κόσμου, όπως η ρύθμιση των νέων τομέων της οικονομίας, οι οποίοι αποτελούν σήμερα νομοθετικές ζούγκλες. Το πράξαμε για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και τώρα ο κόσμος ακολουθεί το παράδειγμά μας. Είναι πλέον καιρός να το πράξουμε και για τις ψηφιακές αγορές, ώστε οι διαδικτυακοί κολοσσοί να μην νομοθετούν αντί για τους πολίτες.

Θα πρέπει επίσης να καινοτομήσουμε στον τομέα των χρηματοδοτήσεών μας. Για να χρηματοδοτήσουμε τις πολιτικές και τη δράση μας, επίσης θα πρέπει να μη φοβόμαστε την αλλαγή, να μην τρέμουμε μπροστά στις καινοτομίες. Θα ήθελα να επαναλάβω για μία ακόμη φορά ότι το Κοινοβούλιο και οι Ευρωπαίοι πολίτες αναμένουν με ανυπομονησία τη δημοσίευση της δέσμης μέτρων για τους ιδίους πόρους, η οποία θα επιτρέψει στην Ένωση να συμπληρώσει το δημοσιονομικό της οπλοστάσιό της με βιώσιμο τρόπο και να αποπληρώσει το χρέος που συνήφθη από κοινού. Πρόκειται για ζήτημα αξιοπιστίας και τήρησης του λόγου που έχουμε δώσει.  Και ούτε αυτές οι καινοτομίες θα μας απαλλάξουν από την ανάγκη να προσαρμόσουμε το δημοσιονομικό μας πλαίσιο στις προκλήσεις του αιώνα μας, αναμορφώνοντας με ρεαλιστικό τρόπο το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Δεν μπορούμε πλέον να εγκλωβίζουμε το μέλλον το δικό μας και των παιδιών μας στον κανόνα του 3 %.

 

Δεύτερον, μια Ευρώπη που προστατεύει.

Πρέπει να αποκαταστήσουμε την ιδέα ότι η Ευρώπη μάς προστατεύει, η Ευρώπη προστατεύει τα σύνορά της, τους πολίτες της, ενεργεί για την ασφάλειά τους, για το κοινό καλό και για την κυριαρχία καθενός από τα κράτη μέλη της. Το πράξαμε με την κοινή μας πολιτική για τα εμβόλια: μπορέσαμε να δείξουμε με αποφασιστικό τρόπο ότι η Ευρώπη είναι ικανή να αντιμετωπίσει τις σοβαρότερες κρίσεις για να προστατεύσει τους Ευρωπαίους πολίτες. Πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την υγειονομική Ευρώπη και να ενισχύσουμε την υγειονομική αρχιτεκτονική μας σε παγκόσμιο επίπεδο, ώστε να διασφαλίσουμε μεγαλύτερη πρόληψη, μεγαλύτερη προστασία και μεγαλύτερη ετοιμότητα στις κρίσεις. Χαιρετίζω την απόφαση της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις σχετικά με ένα δεσμευτικό μέσο για την καταπολέμηση των πανδημιών.

Προστασία των Ευρωπαίων πολιτών σημαίνει καλύτερη προετοιμασία για την αντιμετώπιση των μελλοντικών κρίσεων, ανεξαρτήτως εάν πρόκειται για υγειονομικές, φυσικές, εμπορικές, διπλωματικές ή στρατιωτικές κρίσεις.

Σημαίνει, κατά πρώτο λόγο, ότι πρέπει να ενισχύσουμε την κοινή μας πολιτικής άμυνας και ασφάλειας, ώστε να μπορούμε να παρεμβαίνουμε από κοινού ταχύτερα και αποτελεσματικότερα, όταν απειλούνται τα συμφέροντά μας. Γνωρίζω ότι το θέμα αυτό θα αποτελέσει μία από τις βασικές πτυχές της προσεχούς γαλλικής Προεδρίας, και αυτό είναι θετικό.

Προστασία των Ευρωπαίων σημαίνει επίσης σθεναρή ενίσχυση της ολοκλήρωσης των πολιτικών μας για τη διαχείριση της μετανάστευσης και των εξωτερικών συνόρων.  Στις παρεμβάσεις μου, έχω θέσει συχνά το ζήτημα της μετανάστευσης και του ασύλου: δεν αποτελεί μυστικό το γεγονός ότι η μετανάστευση έχει καταστεί βασικό θέμα στις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ και στην ατζέντα μας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Το Κοινοβούλιο εργάζεται ήδη για τη βελτίωση των προτάσεων της Επιτροπής σχετικά με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με βάση ένα νέο σύμφωνο αλληλεγγύης και ευθύνης. Το Συμβούλιο θα πράξει ό,τι του αναλογεί, και θα πρέπει τώρα να εξευρεθεί συμφωνία, ειδάλλως θα επικρατήσουν στο θέμα αυτό ο λαϊκισμός και οι βραχυπρόθεσμες λύσεις. Τα πρόσφατα γεγονότα στα σύνορα της Λευκορωσίας κατέδειξαν σαφώς την ανάγκη για αποφασιστική και αλληλέγγυα δράση σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα.

Προστασία των Ευρωπαίων πολιτών σημαίνει μέριμνα ώστε ο καθένας εξ αυτών να μπορεί να ζει αξιοπρεπώς από την εργασία του, με αξιοπρεπή και δίκαιο κατώτατο μισθό. Και για μία ακόμη φορά ζητούμε την εξεύρεση ενός φιλόδοξου συμβιβασμού στο θέμα αυτό.  Χαιρετίζω επίσης την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τους εργαζομένους σε ψηφιακές πλατφόρμες, η οποία αποσκοπεί στην αποκατάσταση της κοινωνικής προστασίας εκατομμυρίων Ευρωπαίων εργαζομένων.

Προστασία των Ευρωπαίων πολιτών σημαίνει επίσης αποκατάσταση της ισορροπίας στις μη ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις, καθώς κάποιες χώρες μάς απειλούν μέσω των επενδύσεων ή με μέτρα καταναγκασμού.

Προστασία των Ευρωπαίων πολιτών σημαίνει, τέλος, εξεύρεση αποτελεσματικών τεχνικών και οικονομικών λύσεων σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης. Κανένας Ευρωπαίος πολίτης δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί στην ενεργειακή ένδεια, ακόμη και όταν μια διεθνής κρίση διαταράσσει τις παγκόσμιες αγορές: σε κάποιες τέτοιες κρίσιμες στιγμές είναι που η Ένωση θα πρέπει να βρίσκει τολμηρές λύσεις για να εγγυηθεί την ασφάλεια όλων των Ευρωπαίων.

 

Και, τέλος, μια Ευρώπη που αποτελεί φάρο χάρη στο δημοκρατικό της μοντέλο.

Εδώ και χρόνια ακούμε να γίνεται λόγος για ανθεκτικότητα: η Ευρώπη πρέπει να καταστεί ανθεκτική στους οικονομικούς κλυδωνισμούς, στις συγκρούσεις στα σύνορά της, στην οικολογική κρίση, στις κοινωνικές κρίσεις, κ.λπ. Είναι σαφές ότι πρέπει να ξεπεράσουμε αυτές τις κρίσεις και να αντιμετωπίσουμε τέτοιου είδους προκλήσεις όμως είναι η ανθεκτικότητα η μόνη στόχευση της δράσης μας; Η επιδίωξη της ανθεκτικότητας αποτελεί ήδη, κατά κάποιο τρόπο, μια ομολογία ήττας, έναν τρόπο να παρουσιάσει κανείς τον εαυτό του ως θύμα και ως ευάλωτο ον.

Συνεπώς, περισσότερο και από την ανθεκτικότητα, η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει την υπερηφάνεια για το δημοκρατικό της μοντέλο. Πρέπει να επιθυμούμε ένθερμα τη διάχυση αυτού του μοντέλου δημοκρατίας, ελευθερίας και ευημερίας, την ελκυστικότητά του, την ικανότητά του να κάνει τους ανθρώπους να ονειρεύονται, όχι μόνο τους Ευρωπαίους συμπολίτες μας, αλλά και όσους ζουν πέραν των συνόρων μας.

Ακτινοβολία του δημοκρατικού μας μοντέλου σημαίνει να δείξουμε ότι αυτό το μοντέλο μπορεί να επιτύχει, μπορεί να είναι αποτελεσματικό στις δημόσιες πολιτικές του, μπορεί να αποφέρει ισχυρά αποτελέσματα χάρη σε μιαν αταλάντευτη αποφασιστικότητα.

Εύχομαι η Ημέρα της Ευρώπης στις 9 του προσεχούς Μαΐου να αποτελέσει την ευκαιρία για μια κοινή, ισχυρή και ενωτική εκδήλωση, η οποία θα καταδείξει την κοινή μας προσήλωση στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, καθώς και στις αξίες και τον πολιτισμό που αυτό μεταφέρει.

Κυρίες και κύριοι,

Όπως θα καταλάβατε, η σημερινή μου παρέμβαση δεν περιορίζεται στα θέματα της τρέχουσας επικαιρότητας. Θεώρησα σημαντικό να αξιοποιήσω την ομιλία αυτή για να επικεντρώσω την προσοχή όλων στα κενά του εγχειρήματος. .

«Καινοτομία, προστασία, ακτινοβολία», αυτή είναι η τριάδα που σας προτείνω για την ανανέωση του ευρωπαϊκού μας εγχειρήματος. Αγαπητέ Εμανουέλ, κατά την επίσκεψή μου στο Παρίσι την περασμένη Πέμπτη, σημείωσα το σύνθημα που επέλεξε η Γαλλία για την Προεδρία της στο Συμβούλιο της Ένωσης: «Ανάκαμψη, ισχύς, αίσθηση συμμετοχής». Θα ήθελα να επισημάνω ότι η επιλογή αυτή συνάδει πλήρως με όσα προανέφερα:

– διότι δεν μπορούμε να ανακάμψουμε χωρίς να καινοτομήσουμε·– διότι η ισχύς που επιθυμούμε για την Ένωσή μας πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να επιβεβαιώσουμε το όραμά μας για τον κόσμο και, κατά συνέπεια, για να προστατεύσουμε τους Ευρωπαίους πολίτες·

– διότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα αισθανθούν ότι συμμετέχουν στην Ευρώπη μόνο εάν το πολιτικό της μοντέλο ακτινοβολεί και ελκύει.

Είμαι λοιπόν ευτυχής που τα διαφορετικά αυτά οράματα για το μέλλον συναντώνται μεταξύ τους. Σε εμάς πέφτει πλέον το βάρος να μετουσιώσουμε αυτά τα οράματα σε συγκεκριμένες ενέργειες, ώστε η Ευρώπη να κρατήσει τη θέση της και τις υποσχέσεις της, προς το συμφέρον όλων των Ευρωπαίων πολιτών.

Ευχαριστώ και καλή συνέχεια!